akon Braci Miłosierdzia sprowadzony został do polski za sprawą przeora wiedeńskiego konwentu, nadwornego lekarza cesarza Ferdynanda II, brata Gabriela (Camillo hrabiego Ferrary). potomek znakomitego włoskiego rodu, był brat Gabriel nie tylko jednym z najsłynniejszych ówczesnych lekarzy, ale także autorem cennych dzieł medycznych i założycielem licznych konwentów-szpitali na ziemiach cesarstwa austriackiego. Wezwany na dwór krakowski do łoża ciężko chorego króla Zygmunta III Wazy w krótkim czasie zdołał przywrócić zdrowie polskiemu monarsze.

dzięczni za uratowanie życia królowi i ocalenie kraju przed grożącym mu bezkrólewiem i anarchią krakowscy mieszczanie postanowili sprowadzić Braci Miłosierdzia do Krakowa. Zamożny kupiec Walerian Montelupi (Wilczogórski) w 1609 roku zapisał im kamienicę u zbiegu ulic św. Jana i Marka, w której znalazły się pomieszczenia konwentu, szpital na 12 łóżek i kościół pod wezwaniem św. Urszuli. pierwszym przeorem został brat Melchior Bonawentura. W roku 1615 biskup krakowski piotr Tylicki zatwierdził krakowski konwent jako macierzysty dla polskich Braci Miłosierdzia.

orliwość i poświęcenie braci w służbie chorym i potrzebującym - bez względu na wyznanie, stan czy pochodzenie, ich biegłość zarówno w sztuce medycznej, jak i pielęgnowaniu chorych oraz stosowanie nowoczesnych metod leczenia zyskały im powszechną wdzięczność i szacunek. W polsce nazywano ich Bonifratrami (od boni fratres - dobrzy bracia).

jęci charyzmatem Braci Miłosierdzia do zakonu licznie zaczęli wstępować młodzi polacy różnego stanu i pochodzenia. Magnaci i zamożna szlachta fundowali im klasztory i szpitale, czynili na ich rzecz hojne zapisy. Wśród fundatorów znalazły się tak wybitne osoby, jak Mikołaj Zebrzydowski, marszałek wielki koronny, który sprowadził Bonifratrów do Zebrzydowic (1611), biskup Abraham Woyna - do Wilna (1635), biskup Tomasz Ujejski - do Warszawy (1649), marszałek wielki koronny Stanisław Herakliusz Lubomirski - do podegrodzia na Spiszu (1650), król Jan III Sobieski - do Lwowa (1659).

onifratrzy nieśli pomoc nie tylko ludności cywilnej, zwłaszcza w czasie licznych w XVII wieku epidemii, ale także na polach walk, nierzadko życiem przypłacając swą ofiarność. W czasie szwedzkiego potopu zamordowanych zostało 22 braci udzielających pomocy rannym żołnierzom, wielką odwagą i poświęceniem odznaczyli się także podczas wyprawy wiedeńskiej króla Jana III Sobieskiego i podczas licznych bitew toczonych na ziemiach polskich w tych niespokojnych czasach.

ciągu wieków XVII i XVIII na terenie Rzeczypospolitej Obojga Narodów powstało 18 klasztorów i szpitali, z których już w 1633 roku utworzona została prowincja polsko-litewska pod wezwaniem Zwiastowania Najświętszej Marii panny z własnym prowincjałem. Z polskich konwentów wywodziło się wielu świątobliwych braci, wybitnych prowincjałów, jak np. Iluminat Chudziński - pierwszy polak pełniący tę funkcję, a także wielu znakomitych lekarzy, z których największą sławę zyskał sobie brat Ludwik perzyna (1742-1812), autor licznych dzieł z zakresu anatomii, położnictwa, chirurgii, higieny oraz oświaty medycznej.

Kres pomyślnie rozwijającej się działalności Bonifratrów położyły rozbiory polski. Kasata wielu klasztorów doprowadziła do likwidacji prowincji polsko-litewskiej. Utrzymały się jedynie konwenty w Krakowie, Zebrzydowicach i Cieszynie, które w 1865 roku włączono do prowincji austriacko-czeskiej. po odzyskaniu przez polskę niepodległości w 1918 roku dały one początek odradzaniu się Zakonu Bonifratrów.

uria Generalna Zakonu w Rzymie 3 kwietnia 1922 roku wydała dekret o restytuowaniu prowincji polskiej, której prowincjałem został ojciec Jacek Misiak. W skład odrodzonej prowincji weszły konwenty w Krakowie, Zebrzydowicach, Cieszynie, Bogucicach, Marysinie, Wilnie, Iwoniczu, Łodzi i Warszawie. W okresie międzywojennym Bonifratrzy odbudowywali i modernizowali odzyskane szpitale, w których zatrudniali najlepszych lekarzy specjalistów, uruchamiali bezpłatne ambulatoria dla ubogiej ludności, organizowali kursy pielęgniarskie dla braci.

ybuch II wojny światowej i lata niemieckiej okupacji były dla Bonifratrów równie trudne, jak dla wszystkich polaków. Większość swoich szpitali zmuszeni byli opuścić, pod zarządem braci pozostał jedynie szpital krakowski, gdzie leczyła się ludność polska z całej Generalnej Guberni i gdzie zatrudnieni byli wyłącznie polscy lekarze. Zarówno w Krakowie, jak i wszędzie tam, gdzie udało im się pozostać, Bonifratrzy służyli pomocą medyczną, udzielali schronienia poszukiwanym przez gestapo, pomagali działaczom organizacji podziemnych i oddziałom partyzanckim.

ciągu 45-letniego okresu pRL doszło do niemal całkowitego załamania się wielowiekowego dzieła miłosierdzia prowadzonego przez braci Bonifratrów. Ich szpitale zostały upaństwowione, a sami bracia odsunięci od posługi chorym. Zawsze jednak w taki czy inny sposób znajdowali drogę do cierpiących i potrzebujących pomocy, zawsze gorliwi, ofiarni, przepojeni duchem patriotyzmu, którego w ciągu wieków niejednokrotnie składali dowody.

becnie wracają do swej działalności szpitalnej. Znaczącym elementem tego powrotu jest odzyskanie przez nich w 1997 roku krakowskiego, a ostatnio także łódzkiego i marysińskiego szpitala.